مشاوره رایگان
بیماری دیابت ؛هرآنچه لازم است درباره آن بدانید

بیماری دیابت ؛هرآنچه لازم است درباره آن بدانید

زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه
اکتبر 14, 2019

بیماری دیابت شیرین یا ملیتوس به گروهی از بیماری‌ها اشاره دارد که باعث بالا رفتن قند خون (گلوکز) می‌شود. از آنجا که گلوکز منبع مهم انرژی برای سلول‌های تشکیل دهندۀ بافت‌ها و عضلات است، نقشی حیاتی در حفظ سلامتی بدن دارد؛ به علاوه گلوکز منبع اصلی سوخت مغز نیز به شمار می‌رود. هورمون انسولین قند را از خون به سلول‌ها می‌برد تا در آنجا ذخیره یا مصرف شود. اما وقتی فردی به بیماری دیابت مبتلا می‌شود، بدنش انسولین کافی تولید نمی‌کند یا نمی‌تواند به خوبی از انسولین تولید شده استفاده کند.

انواع بیماری دیابت

دیابت نوع 1

بیماری دیابت نوع 1 نوعی بیماری خودایمنی است؛ سیستم ایمنی بدن در اثر ابتلا به این عارضه به سلول‌های پانکراس حمله می‌کند و آنها را از بین می‌برد ـ هورمون انسولین توسط پانکراس یا لوزالمعده تولید می‌شود. دلیل ابتلا به دیابت نوع یک مشخص نیست. دیابت نوع یک در حدود ده درصد از بیماران دیابتی مشاهده می‌شود.

دیابت نوع 2

دیابت نوع دو پی‌آمد مقاوم شدن بدن به انسولین است که باعث جمع شدن قند در خون و بالا رفتن میزان قند خون می‌شود.

پیش‌دیابت

پیش‌دیابت زمانی بروز می‌یابد که قند خون از حد نرمال بالاتر باشد، اما هنوز آن‌قدر بالا نرفته باشد که فرد مبتلا به دیابت نوع دو دانسته شود.

دیابت بارداری

دیابت بارداری به بالا رفتن قند خون در دوران بارداری اشاره دارد. هورمون‌های مسدود کنندۀ انسولینی که توسط جفت تولید می‌شود، باعث ابتلا به دیابت بارداری می‌شود.

علائم دیابت

علائم بیماری دیابت به میزان بالا رفتن قند خون بستگی دارد. برخی بیماران، به ویژه بیماران مبتلا به پیش‌دیابت یا دیابت نوع دو ممکن است در ابتدا هیچ گونه علائمی را تجربه نکنند. علائم دیابت نوع یک معمولاً به سرعت بروز می‌یابد و شدیدتر است.

علائم دیابت نوع 1 و نوع 2

  • افزایش تشنگی
  • تکرر ادرار
  • گرسنگی شدید
  • کاهش وزن غیرقابل توضیح
  • وجود کتون در ادرار: کتون فرآوردۀ جانبی ناشی از تحلیل رفتن عضله و چربی است که در صورت در دسترس نبودن انسولین کافی در بدن رخ می‌دهد.
  • خستگی شدید
  • تحریک‌پذیری
  • تاری دید
  • دیر التیام یافتن زخم‌ها
  • عفونت‌های مکرر از قبیل عفونت‌های پوست یا لثه و عفونت‌های واژینال

احتمال ابتلا به بیماری دیابت نوع 1 در هر سنی وجود دارد، هرچند این عارضه غالباً در دوران کودکی یا نوجوانی بروز می‌یابد. دیابت نوع 2 شایع‌تر از نوع 1 است و هرچند محدودیت سنی ندارد، اما در میان افراد بالای 40 سال شایع‌تر است.

علائم دیابت بارداری

اکثر خانم‌های مبتلا به دیابت بارداری با هیچ گونه علائمی مواجه نمی‌شوند. دیابت بارداری غالباً هنگام انجام آزمایش خون روتین یا آزمایش تحمل گلوکز خوراکی تشخیص داده می‌شود که معمولاً در بازۀ زمانی هفته‌های بیست و چهارم تا بیست و هشتم بارداری انجام می‌شود. مادران مبتلا به دیابت بارداری تشنگی شدید یا تکرر ادرار را در موارد نادر تجربه می‌کنند.

علل ابتلا به بیماری دیابت

دیابت نوع 1

علت دقیق ابتلا به بیماری دیابت نوع 1 مشخص نیست. آنچه قطعی است، این است که سیستم ایمنی بدن که در حالت عادی با ویروس‌ها یا باکتری‌های مضر مقابله می‌کند، به سلول‌های تولید کننده انسولین در پانکراس حمله می‌کند و آنها را از بین می‌برد. در نتیجه میزان انسولین در بدن بسیار کاهش می‌یابد یا به صفر می‌رسد. به این ترتیب قند به جای منتقل شدن به سلول‌ها، در جریان خون جمع می‌شود و قند خون بالا می‌رود. پزشکان معتقدند ترکیبی از استعداد ژنتیکی و عامل‌های محیطی منجر به ابتلا به دیابت نوع یک می‌شود، بااین حال ماهیت دقیق این عامل‌ها هنوز مشخص نیست. به نظر نمی‌رسد که وزن نقشی در ابتلا به دیابت نوع یک داشته باشد.

دیابت نوع دو

ترکیبی از عامل‌های ژنتیکی و سبک زندگی منجر به ابتلا به دیابت نوع 2 می‌شود. چاق بودن یا داشتن اضافه وزن خطر دچار شدن به این عارضه را افزایش می‌دهد. اضافه وزن، به ویژه در ناحیۀ شکم، سلول‌ها را در برابر اثرات انسولین بر قند خون مقاوم‌تر می‌سازد. دیابت نوع دو ارثی است. ژن‌های مشترکی در میان اعضاء یک خانواده وجود دارد که آنها را در مقابل دیابت نوع دو و اضافه وزن آسیب‌پذیرتر می‌سازد.

دیابت بارداری

دیابت بارداری پی‌آمد تغییرات هورمونی در دوران بارداری است. جفت هورمون‌هایی را در این دوران به منظور حفظ بارداری تولید می‌کند؛ این هورمون‌ها مقاومت سلول‌ها را در برابر انسولین افزایش می‌دهد. پانکراس در حالت عادی به اندازۀ کافی انسولین اضافی برای غلبه بر این مقاومت تولید می‌کند. اما گاهی اوقات پانکراس نمی‌تواند پابه‌پای جفت پیش برود و انسولین لازم را تولید کند. در این حالت گلوکز بسیار کمی به سلول‌ها می‌رسد و مقدار بسیار زیادی گلوکز در خون باقی می‌ماند که در نهایت منجر به ابتلا به دیابت بارداری می‌شود. خانم‌هایی که هنگام باردار شدن اضافه وزن دارند یا وزنشان در دوران حاملگی به شدت افزایش می‌یابد، بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت بارداری قرار دارند.

عامل‌های خطر

عامل‌های خطر دیابت نوع یک

  • سابقه خانوادگی: چنانچه یکی از والدین یا خواهرها و برادرها به بیماری دیابت نوع یک مبتلا باشد، دیگر اعضاء خانواده نیز بیشتر در معرض خطر خواهند بود.
  • عاملهای محیطی: شرایطی مانند تماس با بیماری‌های ویروسی خطر دچار شدن به دیابت نوع یک را افزایش می‌دهد.
  • وجود سلولهای آسیب زننده در سیستم ایمنی (اتوآنتی بادی)
  • جغرافیا: درصد شیوع دیابت نوع یک در بعضی کشورها مانند فنلاند و سوئد بالاتر است.

عامل‌های خطر پیش‌دیابت و دیابت نوع دو

  • اضافه وزن
  • عدم فعالیت
  • سابقه خانوادگی
  • سن: خطر ابتلا به بیماری دیابت نوع دو به موازات افزایش سن بالاتر می‌رود. این ارتباط می‌تواند به این علت باشد که افراد مسن‌تر کمتر ورزش می‌کنند، توده عضلانی کمتری دارند و به مرور زمان وزنشان بالاتر می‌رود. البته درصد شیوع دیابت نوع دو در میان کودکان، نوجوانان و جوانان نیز رو به افزایش است.
  • دیابت بارداری: چنانچه خانمی در دوران حامگی دچار دیابت بارداری شود، خطر مبتلا شدنش به پیش‌دیابت و دیابت نوع دو در آینده بیشتر خواهد بود. همچنین مادرانی که نوزادانی با وزن بالاتر از 4 کیلوگرم به دنیا می‌آورند، بیشتر مستعد ابتلا به دیابت نوع دو هستند.
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • فشار خون بالا
  • غیرعادی بودن میزان کلسترول و تری گلیسیرید

عامل‌های خطر دیابت بارداری

تمام بانوان باردار ممکن است به دیابت بارداری مبتلا شوند، اما برخی خانم‌ها بیشتر از بقیه در معرض خطر قرار دارند. عامل‌های خطر دیابت بارداری به شرح زیر است:

  • سن: خانم‌های بالای 25 سال بیشتر در معرض خطر هستند.
  • سابقه خانوادگی یا فردی: مبتلا بودن فرد به پیش‌دیابت یا مبتلا بودن یکی از نزدیکانش ـ مثلاً یکی از والدین یا خواهر و برادرها ـ به دیابت نوع دو خطر ابتلا به دیابت بارداری را افزایش می‌دهد. همچنین سابقه ابتلا به دیابت بارداری در بارداری‌های قبلی، به دنیا آوردن نوزاد بسیار سنگین یا مرده‌زایی غیرقابل توضیح نیز احتمال دچار شدن به دیابت بارداری را بالاتر می‌برد.
  • وزن: داشتن اضافه وزن قبل از بارداری یکی از عامل‌های خطر ابتلا به دیابت بارداری است.

عوارض

اگر بیماری دیابت درمان نشود، بالا بودن قند خون می‌تواند به عصب‌ها، چشم‌ها، کلیه‌ها و اندام‌های دیگر آسیب بزند. هرچه قند خون بالاتر باشد و بیمار مدت بیشتری با آن زندگی کرده باشد، خطر بروز عوارض ناشی از دیابت نیز بیشتر خواهد بود.

عوارض دیابت عبارت است از:

  • بیماری قلبی، حمله قلبی و سکته مغزی
  • نوروپاتی
  • نفروپاتی
  • رتینوپاتی و کاهش دید
  • کم شدن قدرت شنوایی
  • آسیب دیدن پا، از قبیل عفونت‌ها و زخم‌هایی که التیام نمی‌یابد.
  • عارضه‌های پوستی مانند عفونت‌های قارچی و باکتریایی
  • افسردگی
  • دمانس (زوال عقل)

دیابت بارداری

چنانچه دیابت بارداری کنترل نشود، مشکلاتی را به وجود می‌آورد که سلامتی مادر و فرزند را به خطر می‌اندازد. عوارضی که به جنین آسیب می‌زند، عبارت است از:

  • زایمان زودرس
  • مرده‌زایی
  • پایین بودن قند خون
  • افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع دو در آینده
  • بالاتر از حد طبیعی بودن وزن در زمان تولد
  • یرقان

مادر نیز دچار عوارضی مانند فشار خون بالا (پره‌اکلامپسی) یا دیابت نوع دو می‌شود. همچنین ممکن است انجام عمل سزارین ضرورت یابد. از این گذشته خطر ابتلا به دیابت بارداری در بارداری‌های بعدی نیز افزایش می‌یابد.

درمان

داروهای مختلفی برای درمان بیماری دیابت به کار برده می‌شود که بعضی از آنها خوراکی و بعضی تزریقی است.

درمان بیماری دیابت نوع 1

انسولین درمان اصلی بیماری دیابت نوع 1 به شمار می‌آید. انسولین جایگزین هورمونی می‌شود که بدن دیگر قادر به تولید آن نیست. چهار نوع انسولین پرکاربرد وجود دارد که وجه تمایز آنها سرعت شروع تاثیرگذاری آنها و مدت زمان دوام اثرشان است.

درمان بیماری دیابت نوع 2

رژیم غذایی و ورزش برای مدیریت دیابت نوع دو اغلب بیماران کافی است. چنانچه تغییرات سبک زندگی برای پایین آوردن قند خون کافی نباشد، مصرف دارو ضرورت می‌یابد. برخی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انسولین مصرف می‌کنند.

درمان بیماری دیابت بارداری

مادر باید قند خونش را چند بار در روز کنترل کند. در صورت بالا بودن قند خون ممکن است تغییرات تغذیه‌ای و ورزش برای پایین آوردن آن کافی باشد یا نباشد. در حدود ده تا بیست درصد از مادران مبتلا به دیابت بارداری برای پایین آوردن قند خون به انسولین نیاز پیدا می‌کنند. مصرف انسولین خطری برای جنین در حال رشد ندارد.

روش‌های پیشگیری از بیماری دیابت

  • خوردن غذاهای سالم

میوه، سبزیجات و غلات کامل بیشتری میل کنید. سعی کنید حجم وعده‌های غذاییتان را کمتر کنید.

  • فعالیت و ورزش بیشتر

در هفته حداقل 150 دقیقه ورزش‌های ایروبیکی مانند پیاده‌روی یا دوچرخه سواری انجام دهید.

  • کاهش وزن

البته کاهش وزن در دوران بارداری توصیه نمی‌شود. از پزشک معالجتان سوال کنید که چه مقدار افزایش وزن در دوران بارداری خطری ندارد.

 

چکیده

بیماری دیابت به عارضه‌ای گفته می‌شود که با بالا رفتن بسیار زیاد قند یا گلوکز خون همراه است. گلوکز از طریق غذاهایی که می‌خوریم، وارد بدن می‌شود. هورمون انسولین کمک می‌کند تا گلوکز به سلول‌ها برسد و به آنها انرژی بدهد. دیابت انواع مختلفی دارد که هر یک علائم و روش‌های درمان خاص خود را دارد.

آخرین مقالات

انجماد اسپرم چیست و برای چه کسانی لازم است؟

انجماد اسپرم چیست و برای چه کسانی لازم است؟

انجماد اسپرم از 40 سال پیش، یکی از موفق‌ترین روش‌ها جهت حفظ باروری مردان بوده است. این اسپرم می‌تواند برای باروری همان زوج یا برای اهدا به زوج نابارور دیگری استفاده شود. اولین انسان متولد شده از اسپرم فریز شده، در سال 1935 میلادی به دنیا آمد. در گذشته از این روش بیشتر برای حفظ ...

جراحی کاهش وزن یا باریاتریک؛ انواع آن، چگونگی و عوارض

جراحی کاهش وزن یا باریاتریک؛ انواع آن، چگونگی و عوارض

جراحی باریاتریک به شما کمک می‌کند تا بیماری چاقی خود را به وسیله جراحی‌ درمان کنید. اما به این معنا نیست که هر فردی اضافه وزن داشته باشد، کاندید مناسبی برای این جراحی است. پزشکان با استفاده از شاخص توده بدنی (BMI)، نیاز فرد به جراحی کاهش وزن را ارزیابی می‌کنند. این شاخص به شما ...

ناباروری در زنان

ناباروری در زنان

برای بررسی علت ناباروری در زنان، باید از باروری طبیعی بیشتر بدانیم. سیستم تولیدمثل زنان بسیار پیچیده عمل می‌کند. همه تخمک‌هایی که ممکن است هر ماه از تخمدان زن آزاد شده و با اسپرم لقاح کنند، از بدو تولد در بدن او حضور دارند. با گذشت زمان از تعداد این تخمک‌ها کاسته می‌شود. به طور ...

ناباروری مردان

ناباروری مردان

سیستم تولیدمثل مردان پیچیدگی‌های خاص خودش را دارد. پس از بلوغ روزانه حدود 120 میلیون اسپرم در بیضه‌ها ساخته می‌شود. فرآیند تولید اسپرم، ذخیره آن‌ها و خروج در حین انزال نیازمند عملکرد سالم بسیاری از ارگان‌های بدن مرد است. از هیپوتالاموس و هیپوفیز مغز گرفته که بیضه را تحریک به تولید بیضه می‌کنند تا مجرای ...

گلودرد؛ علائم و راه‌های درمانی آن

گلودرد ؛ علائم و راه‌های درمانی آن

همه ما دچار گلودرد شده‌ایم و با آن اشنا هستیم. گلودرد یکی از رایج‌ترین بیماری‌هاست به خصوص در فصل پاییز و زمستان که میزان ابتلا به آن افزایش می‌یابد. گلودرد در نتیجه التهاب گلو رخ می‌دهد. این التهاب بسته نوع گلودرد می‌تواند باعث ناراحتی‌های خفیف یا شدید در فرد بیمار شود. این ناراحتی به‌خصوص هنگام ...

درمان‌های طبیعی سرماخوردگی

درمان‌های سرماخوردگی

هرسال با نزدیک شدن به فصل پاییز و زمستان، دغدغه سرماخوردن به سراغمان می‌آید. هر کدام از ما لااقل یکبار با علائم سرماخوردگی روبه ‌رو می‌شویم و چند روزی را با گلودرد، بی‌حالی، آبریزش و… دست و پنجه نرم می‌کنیم. غذاهایی که مصرف می‌کنید علاوه بر تأمین انرژی بدن می‌تواند خاصیت درمانی هم داشته باشد. ...

چه چیزهایی باید در مورد افسردگی و علائم آن بدانیم؟

افسردگی چیست و چگونه درمان می‌شود؟

افسردگی یکی از رایج‌ترین اختلالات جامعه مدرن است و برخلاف تصور اکثر مردم،‌ یک اختلال پزشکی است که ممکن است در هر زمانی فرد را تحت تاثیر قرار دهد ولی معمولا در اواخر دوران نوجوانی تا اواسط دهه سوم زندگی فرد بروز می‌کند. هم‌چنین زنان بیشتر از مردان به آن دچار می‌شوند. در حقیقت 33 ...

شیمی درمانی چیست؟

شیمی درمانی چیست؟

شیمی درمانی، شکل پیشرفته‌تر درمان از طریق داروهای شیمیایی است که با هدف از بین بردن سلول‌هایی از بدن که با سرعت غیرعادی رشد می‌کنند، انجام می‌شود. از آن جایی که سلول‌های سرطانی سریع‌تر از سایر سلول‌های بدن رشد می‌کنند و تکثیر می‌شوند، اغلب از شیمی درمانی برای درمان سرطان استفاده می‌شود. سرطان شناس – ...

رادیوتراپی چیست؟

رادیوتراپی چیست؟

یکی از روش‌های درمان سرطان، رادیوتراپی است که با استفاده از پرتوهای متمرکز، سلول های سرطانی را ازبین می‌برد. اصطلاح “رادیوتراپی” بیشتر برای رادیوتراپی بیرونی به کار می‌رود. حین این نوع رادیوتراپی، از یک ماشین خارج از بدن بیمار پرتویی با انرژی بالا ساطع می‌شود که نقطه‌ی مشخصی از بدن بیمار را هدف قرار می‌دهد. ...

علائم و علل بروز بیماری قلبی

علائم و علل بروز بیماری قلبی

اصلی‌ترین علت مرگ و میر در دنیا بیماری قلب است. با این که بیماری قلبی کشنده است، اما می‌توان از بروز آن در برخی موارد جلوگیری نمود. اگر به موقع خود را با عادات زندگی سالم وفق دهید، می‌توانید با قلبی سالم عمر طولانی‌تری داشته باشید. از حالت‌های مختلفی می‌توان با نام بیماری قلبی نام ...

انواع نارسایی مادرزادی قلب و علائم آن‌ها

نارسایی مادرزادی قلب ؛علائم و درمان آن‌ها

برخی از کودکان مبتلا به نارسایی مادرزادی قلب هستند یعنی هنگام تولد مشکلی در ساختار قلب آن‌ها وجود دارد. بعضی از این اختلالات ساده است و به درمان نیاز ندارد درحالی که برخی دیگر پیچیده اند و ممکن است طی چند سال به انجام چند جراحی نیاز شود. ممکن است مشکل در این نواحی رخ ...

سرطان ریه ؛ علائم و روش‌های درمان آن

سرطان ریه ؛ علائم و روش‌های درمان آن

به سرطانی که در ریه شروع شود، سرطان ریه می‌گویند. ریه، دو عضو اسفنجی در قفسه‌ی سینه است که هنگام دم اکسیژن دریافت و هنگام بازدم دی اکسید کربن آزاد می‌کند. اصلی‌ترین علت مرگ در اثر سرطان در بین زنان و مردان به دلیل سرطان ریه اتفاق می‌افتد. این بیماری سالانه بیش از سرطان‌های کلون، ...

مشاوره پزشکی آنلاین هایمد به شما کمک می‌کند در کوتاه‌ترین زمان ممکن از پزشکان مجرب ایرانی در خصوص علائم بیمار، مشاوره رایگان دریافت کنید و در صورت نیاز از خدمات پزشکی متعدد ما بهره‌مند شوید همچنین شما می‌توانید با ارسال مدارک پزشکی (در صورت موجودیت) به تسریع فرآیند تشخیص پزشکی به پزشکان ما در هایمد یاری رسانید.

هایمد به شما کمک می‌کند در کوتاه‌ترین زمان ممکن از پزشکان مجرب ایرانی در خصوص علائم بیمار، مشاوره رایگان دریافت کنید.

* انتخاب نوع درمان:
    * نام و نام خانوادگی
    شماره تماس:
    آدرس ایمیل
    پیام شما به تیم مراقبت مدیران